“Nhiều chủ sử dụng lao động Nhật Bản thích sử dụng kỹ sư Việt Nam. Họ có thể giới thiệu, thông tin cho những chủ khác đặt hàng tuyển kỹ sư Việt Nam. Chúng tôi sẽ khai thác tối đa nhu cầu này, mở rộng việc đưa kỹ sư Việt Nam sang Nhật Bản”- ông Phạm Ngọc Minh, Phó Giám đốc Công ty Hycolasec, cho biết như vậy.

Nhiều đơn hàng, thu nhập khá

Theo ông Phạm Ngọc Minh, sau đợt đầu đưa 2 kỹ sư giao thông, 5 kỹ sư cơ khí và xây dựng sang Nhật Bản vào đầu năm 2011, một số chủ sử dụng lao động Nhật Bản tiếp tục đặt hàng để Hycolasec tuyển thêm vài chục kỹ sư Việt Nam nữa. Hiện công ty đang đào tạo tiếng Nhật (từ 6-10 tháng) cho gần 30 kỹ sư cơ khí, giao thông, xây dựng và dự kiến từ nay đến cuối năm, số này sẽ xuất cảnh sang Nhật làm việc với mức lương bình quân 1.800 USD/người.

Song song với chương trình tu nghiệp sinh, từ năm 2011, Công ty Suleco đẩy mạnh chương trình hợp tác đưa kỹ sư sang Nhật Bản. Hiện Suleco đang có đợt tuyển 50 kỹ sư các ngành cơ khí, công nghệ thông tin, điện - điện tử cho thị trường này. Ông Trần Quốc Ninh, giám đốc công ty, cho biết đến nay Suleco đã đưa được khoảng 100 kỹ sư sang Nhật Bản, chủ yếu là kỹ sư cơ khí làm các công việc như điều khiển thiết bị tạo khuôn mẫu, dập chi tiết phụ tùng… Thu nhập bình quân của một kỹ sư sau khi trừ các chi phí đạt khoảng 1.500 – 2.000 USD/tháng. Sovilaco cũng là một trong những doanh nghiệp (DN) duy trì chương trình hợp tác cung ứng kỹ sư sang Nhật Bản từ gần 10 năm nay. Theo đơn đặt hàng của nhiều chủ sử dụng lao động Nhật Bản, Sovilaco đang tuyển không hạn chế số lượng kỹ sư các ngành chế tạo máy, bảo trì, sửa chữa máy, tiện, phay, hàn, vận hành máy CNC, động lực… Thu nhập theo thông tin Sovilaco rao tuyển đạt từ 1.500 – 2.200 USD/người/tháng.

Hiện tại, một số DN ở phía Bắc như Châu Hưng, Airseco, Lod, Sona… cũng đang xúc tiến việc đưa kỹ sư sang Nhật Bản làm việc. Lĩnh vực tuyển dụng tập trung vào kỹ sư cơ khí, xây dựng, điện – điện tử, công nghệ thông tin…

Dễ tuyển, nhiều cái lợi

Một thợ làm bánh Việt Nam muốn vào Úc làm việc phải có bằng nghề liên quan, có từ 3 đến 5 năm kinh nghiệm trở lên, giỏi tiếng Anh (có điểm thi IELTS 5.0 trở lên). “Chương trình thẻ vàng” (Gold card) do Tổ chức Công nghệ - Công nghiệp Hàn Quốc (Koilaf) phối hợp với một số DN của Việt Nam thực hiện từ hơn 5 năm nay nhưng không có hiệu quả, do điều kiện tuyển dụng khắt khe, phải có tối thiểu từ 3 năm kinh nghiệm, giỏi tiếng Anh…

Trong khi đó, điều kiện tuyển dụng kỹ sư Việt Nam của các chủ sử dụng Nhật Bản lại dễ dàng hơn. Cụ thể, điều kiện tuyển dụng chung áp dụng cho những người từ 23 đến 35 tuổi, có bằng đại học phù hợp chuyên ngành dự tuyển. Yêu cầu ngoại ngữ không đòi hỏi cao. Những người chưa biết tiếng Nhật sẽ được tập trung đào tạo từ 6 – 10 tháng để biết giao tiếp căn bản… Do điều kiện tuyển dụng không quá khó và phù hợp với những người mới ra trường nên các DN thường tìm đến các trường đại học để tìm ứng viên. Ông Phạm Ngọc Minh nhận xét: Việc tuyển dụng thậm chí còn dễ hơn so với tuyển lao động phổ thông sang Malaysia!

Cùng với điều kiện tuyển dụng không quá khắt khe, nhiều cái lợi dành cho người lao động sang Nhật Bản theo chương trình hợp tác kỹ sư. Đó là thời hạn hợp đồng 3 năm, sau đó được gia hạn thêm 2 năm hoặc lâu hơn. Ngoài ra, chi phí của một kỹ sư sang Nhật thông qua hợp đồng phái cử của DN xuất khẩu lao động cũng không quá lớn. Tùy theo đơn hàng, DN, ngành dự tuyển, tổng chi phí của một người dao động từ 3.000 – 4.000 USD.

Nên đi theo hợp đồng cá nhân Đa phần kỹ sư Việt Nam sang Nhật Bản đều thông qua hợp đồng ký kết với DN xuất khẩu lao động. Theo các chuyên gia, ngoài hình thức này, người lao động có thể xin vào làm việc cho một công ty của Nhật Bản tại Việt Nam, sau đó sang nước này theo hình thức công ty con gửi nhân viên sang đào tạo nâng cao tay nghề tại công ty mẹ hoặc đi trực tiếp thông qua hợp đồng bảo lãnh làm việc của chủ sử dụng lao động Nhật Bản (diện hợp đồng cá nhân). Hình thức này được pháp luật hiện hành về xuất khẩu lao động khuyến khích, người lao động không tốn chi phí môi giới, phí dịch vụ. Cái khó là họ phải tìm được chủ sử dụng lao động bảo lãnh sang làm việc và tự lo các thủ tục.